الشيخ محمد آصف المحسني
159
مسايل كابل (فارسى)
( س - 58 ) : در فرض عملى شدن خواست شما و رسميت يافتن مذهب جعفرى در قانون اساسى كشور موضوع دعاوى بسيار مشكل خواهد شد كه بكدام محكمه ارجاع شود لطفا در اين مورد راهحل خود را ارائه دهيد . ( جواب ) : به نظر من مشكلهاى وجود ندارد محاكم حنفى و جعفرى دائر مىشود ، در صورتى كه طرفين دعوى از يك مذهب باشند بمحكمه مذهبى خود ميروند و در فرض اختلاف مدعى و مدعىعليه در مذهب ، در حقوق الناس اختيار با مدعى است كه بهر محكمهاى بخواهد ميتواند اقامه دعوى كند و در حقوق الله ممكن است حق اقامه دعوى بدست مدعىعليه باشد ، بنا براين هيچ مشكلى بوجود نمىايد . ( س - 59 ) : غالب دلايليكه براى اثبات وجود خداوند اقامه شده است مبتنى بر بطلان دور و تسلسل است و البته فهميدن دقيق بطلان و يا محال بودن تسلسل كار هر ملا نيست ايا شما مىتوانيد برهانى بر وجود خدا اقامه كنيد كه محتاج به بطلان دور و تسلسل نباشد ؟ ( جواب ) : در علم كلام و فلسفه ثابت شده است كه همه مفاهيم ذهنيه در مقائسه با وجود خارجى بر سه دسته تقسيم ميشوند زيرا يا وجود انها از نظر عقل ضرورى است و يا عدم انها ضرورى است و يا هيچ يك از وجود عدم انها ضرورى نيست . اول را واجب الوجود و دوم را ممتنع الوجود ( محال ) و سوم را ممكن الوجود مىنامند . و تقسيم مفاهيم به سه قسم مذكور به اصطلاح منطق بنحو منفصله